Wees welkom vanavond in Arminius, Rotterdam!
Ik leid een debat over de veranderingen in de langdurige zorg voor ondermeer ouderen en gehandicapten. Zetten we straks zelf onze ouders onder de douche? Vanaf 20:00 in Arminius. Of thuis op de bank via de livestream. (klik hierboven op de link)
Nog even over vanochtend, @marjonvanroyen
Vanochtend viel ik in op Radio Rijnmond, als vervanger van de zieke presentator van het ochtendprogramma Wakker. We kozen ervoor Marjon van Royen te bellen in verband met het overlijden van Chavez. Dat ging niet helemaal goed.
Hoi Marjon,
Even over vanochtend. Want ik hoor je dingen verkondigen bij Coen & Sander op 3FM die niet kloppen. We hadden wel degelijk voor de uitzending contact, rond half zes vanochtend. We spraken kort het item door. Je stelde zelf voor om het via Skype te doen. We lachten zelfs nog om je nieuwe bestaan als freelancer, dat je nu facturen moet gaan sturen enzo. Je vroeg me een opzetje voor ‘t gesprek te mailen. Dat kreeg je zo’n 15 minuten voor uitzending. Ondertussen legde onze technicus contact met je via Skype. De lijn lag al voordat de uitzending begon. Je wist wat je deed. Ik overviel je niet.
In de uitzending klonk je niet helder. Je liet lange stiltes vallen, je was moe, slaperig of dronken. Maar ondertussen vertelde je ook een boeiend verhaal, met vuur en humor. Op z’n Marjon van Royens, één van de redenen waarom we je belde vanochtend.
Hadden we ‘t niet moeten doen? Had ik je moeten afkappen? Ik koos ervoor om dat niet te doen. Niet om je te kakken te willen zetten, maar omdat ik serieus vond dat je ook een goed verhaal had. Grappig en betrokken. Je klonk niet helder, je had meer tijd nodig dan de 4 minuten die stonden gepland, maar het was net 6:00 uur geweest, er zat nog ruimte in het draaiboek. En het was Marjon van Royen aan de lijn, die klinkt altijd een beetje ‘anders’.
Ik heb er dus geen spijt van. Wel vind ik het jammer dat het niet in me opkwam gewoon aan je te vragen of ‘t wel goed met je ging. Dat ik deed alsof m’n neus bloedde, ondertussen me wel afvragend of je nu wel of niet dronken was. Het voordeel van de twijfel.
Ik vind het klote voor je dat dit zoveel negatieve aandacht heeft opgeleverd. Ik hoop namelijk dat je nog lang als correspondent kan werken. Ik vond je altijd een stoer wijf. En dat vind ik nog steeds.
Marcel van der Steen
In Spangen wordt er nog op straat gedanst. <3
Zoom
Info
IJs in tegenlicht
Balkan op het IFFR
Elk jaar pluis ik het programma van het filmfestival in Rotterdam uit, op zoek naar de Balkan; films uit de regio, gerelateerde verhalen, acteurs etc. Tot nu toe is de oogst bedroevend. De filmindustrie lijkt in voormalig Joegoslavië stevig op z’n gat te liggen. De enige Bosnische film komt uit Canada, de twee Servische inzendingen komen uit de VS en Singapore.
Maar ik hoop dat ik nog het één en ander over het hoofd heb gezien. Dus aanvullingen zijn erg welkom in de comments! Dan vul ik het lijstje tijdens het festival aan.
Wat ik tot nu toe vond:
Kroatië
Behind the Looking Glass, Jagoda Kaloper, 47’
The Verdict, Duro Gavran, 11’
Bosnië
Krivina, Igor Drljaca, 70’
Servië
Dangerous Games, Marina Abramovic, 4’
Dissapearing Landscape, Vladimir Todorovic, 70’
Uit de regio
Burning Bush, Tsjechië, 240’
Final Cut: Ladies and Gentlemen, Hongarije, ‘85
Fine, Thanks, Slowakije, 130’
Look Inside The Ghost Machine, Hongarije, 4’
Matei Child Miner, Roemenië, 80’
My Dog Killer, Slowakije/Tsjechië, 90’
Trois Exercises d’Interpretation, Roemenië, 157’
foto: Krivina
Zoom
Info
#ermelo #zondagmiddag #koud #stil
Huilie huilie op het veld
Ik had ‘t wel verwacht, dat de repo die ik maandag voor Rijnmond maakte hier en daar wat stof zou doen opwaaien. Gisteren wijdde Suna Floret haar column eraan in het Algemeen Dagblad. En vandaag maakt GeenStijl zich er druk over. Want ja, Turken die huilie huilie doen op het voetbalveld, dat is makkelijk scoren.
Ik snap de verontwaardiging. Turkse amateurvoetballers die bovenaan het incidentenlijstje van RTL staan, klagen over racisme bij scheidsrechters en tegenstanders. Geen hand in eigen boezem maar kiezen voor de slachtofferrol. Volgens de (niet-Turkse) trainer staat zijn ploeg bij het betreden van het veld al 1-0 achter, puur omdat het Turken zijn.
Maar toch he. Toen ik die jongens maandagavond sprak, had ik ook begrip voor hun uitspraken. Ze waren bloedserieus. Deden stoer zoals jongens van 16 doen, maar wilden ook graag vertellen hoe ze zich elke keer weer vernederd voelen. Hoe boos ze daarover worden. En dat je dan soms domme dingen gaat doen, zoals schoppen naar de tegenstander. Heel stom inderdaad. En zeer afkeurenswaardig. Maar toch, ga even een minuutje in hun schoenen staan. Voel je even een ‘vieze kankerturk’. En kijk wat dat met je humeur doet.
Angelina Jolie en Het Bombardement
Ik moest aan Angelina Jolie denken. Dinsdagavond, in het nieuwe Luxortheater. Ik stond aan de rode loper van de film Het Bombardement, waar iedereen wachtte op de komst van Jan Smit. De hoofdrolspeler, eigenlijk zanger. Ik ergerde me er aan het opgeklopte sfeertje, de poses van BN’ers en de hijgerigheid van veel collega’s. En ik vreesde de film. Die ook te treurig voor woorden bleek. Iedereen heeft inmiddels gesmuld van de dodelijke recensies.
Ik dacht dus aan Angelina Jolie. Een paar maanden geleden bezocht ik haar persconferentie in Sarajevo. Ze was daar om háár debuutfilm, In The Land Of Blood Of Honey te presenteren. Die ook gaat over een onmogelijke liefde in oorlogstijd. Een andere oorlog, maar hetzelfde thema. In haar film geen Rotterdamse bakkersknecht en een Duitse madam, maar een Bosnische moslima en een Bosnisch-Servische officier. Een film met ook slechte recensies. Maar toch, sinds dinsdagavond heb ik een stuk meer respect voor mevrouw Jolie.
Angelina Jolie heeft geprobeerd het krankzinnig ingewikkelde conflict op de Balkan samen te brengen in een onmogelijke liefde. Gaat daarin over de top, wil teveel in die anderhalf uur, maar - en dat maakt het grote verschil - heeft wel geprobeerd een zo eerlijk mogelijke film te maken. Zelfs tijdens de draaiperiodes discussieerde ze nog met de Bosnische, Servische en Kroatische acteurs over het scenario, het script, hun manier van kijken, op zoek naar het ware verhaal. Ze werkte met lokale, professionele, in de VS totaal onbekende acteurs. Ze nam elke scene twee keer op, één keer in het engels voor de Amerikaanse en internationale markt, één keer in Bosnisch/Servisch/Kroatisch voor het publiek op de Balkan.
Ze wilde zo graag een goede film maken. Ze wilde zo graag mensen dichter bij elkaar, vrede stichten, een heldin zijn. Had ze niet moeten doen misschien, maar oprecht is het wel. Geloof ik. Net als haar tranen, nadat ze een staande ovatie kreeg in Sarajevo. Een zaal vol met Bosnische overlevers, die met haar meehuilden en mee trots waren. En belangrijk, zichzelf vaak wel herkenden in het gruwelijke verhaal.
In Rotterdam klonk dinsdagavond de nieuwste hit van Jan Smit terwijl de aftiteling van Het Bombardement rolde. Iets met ‘hou me vast’. ‘Sla je armen om me heen’. Had Jan helemaal zelf geschreven. In de zaal werd ingehouden gelachen. De mensen hadden net een slap liefdesverhaal gezien, waarin het geen enkel moment vonkte, spetterde, geloofwaardig werd. Tegen het decor van een bombardement dat slechts bijzaak was, een bijrol speelde. Jan had z’n meissie. En daar ging het om.
Er zaten nog net geen bloopers in de aftiteling.
Een zijpaadje nu. Vanochtend interviewde ik Martin van Waardenberg. Over 2012, voor een uitzending van Rijnmond op oudejaarsdag. Ter voorbereiding keek ik gisteravond (eindelijk) De Marathon, die Rotterdamse film die dit jaar wel een groot succes was. En wat een verademing! Tranen van het lachen en huilen. Rotterdams. Met een hoop gegodver. Maar ziel. En liefde.
Martin van Waardenberg vertelde vanochtend dat producent Reinout Oerlemans van Eyeworks eigenlijk bekende figuren als Paul de Leeuw en André van Duin voor de film wilde. Het Jan Smit-effect zeg maar. Daar zijn Martin en zijn maten voor gaan liggen. God zij dank.
Daarom, als je je afvraagt wat te doen deze kerstvakantie; kijk dat debuut van Angelina, dat ook slechte recensies kreeg maar wel alles met de rauwe werkelijkheid te maken heeft. En ga daarna als de donder naar de bios. Niet voor Het Bombardement, maar voor De Marathon. Want die is wel geweldig. En Het Bombardement is niet alleen een lachertje. Eigenlijk is die film een grote schande.
Architect Rem Koolhaas op de 26e verdieping van #derotterdam
Woorden Karadzic doen pijn
Fikret Alić toont ‘zijn’ foto voor het Tribunaal in Den Haag
Radovan Karadzic begon gisteren aan zijn verdediging voor het Joegoslavië Tribunaal in Den Haag. Voor de aanwezige overlevenden van de oorlog was het een martelgang om op de publieke tribune naar de woorden van de voormalig Bosnisch Servische leider te luisteren.
Karadzic omschreef zichzelf gisteren als een tolerant en vredelievend mens, een vriend van Sarajevo, die er alles aan had gedaan om begin jaren negentig de oorlog in Bosnië Herzegovina te voorkomen. In een ruim een uur durende voordracht richtte hij een denkbeeldig monument op voor zichzelf, die “niets anders kon doen dan de Serviërs verdedigen tegen de agressie van Bosnische moslims en Kroaten.”
Karadzic deed deze uitspraken aan het begin van zijn verdediging voor het Tribunaal, waar de vermeende oorlogscrimineel terecht staat voor ondermeer genocide op zo’n 8000 moslimmannen in Srebrenica en oorlogsmisdaden in en rondom Sarajevo.
Concentratiekamp
Op de publieke tribune zaten veel overlevenden van de Bosnische oorlog: een afvaardiging van de vrouwen van Srebrenica maar ook Fikret Alić, de uitgemergelde man die in 1992 door een Engelse journalist werd gefotografeerd bij het prikkeldraad van het kamp Trnopolje. Het zorgde voor een iconisch beeld dat de wereld overging en voor een schokgolf zorgde.
Fikret luisterde gisteren zuchtend naar de woorden van de voormalige president, zoekend naar de ogen van andere slachtoffers op de tribune. Soms met zijn handen in zijn haar. “Ik vond het vreselijk om naar te luisteren”, vertelt hij na de zitting. “Zeker dat er in het kamp geen vrouwen verkracht zouden zijn of mannen gemarteld en vermoord.” Karadzic beweerde in zijn verdediging dat Trnopolje geen concentratiekamp was, maar een gevangenis voor criminelen. “Het is een schande dat het Haagse Tribunaal ons zo laat vernederen door Karadzic. Ik zou willen dat de rechter mij naar binnen zou laten om hem te kunnen vertellen dat ik die man ben van de foto. En dat die niet in scene was gezet maar dat het de werkelijkheid was.”
In zijn verdediging beweerde de Bosnische Servier dat hij ook geen weet had van de genocide in Srebrenica. Hij zou juist opdracht gegeven hebben om de mensen in de enclave te beschermen. “Ik vind dat ik beloond moet worden voor de goede dingen die ik deed, niet aangeklaagd”, zei hij.
Vernedering
De komende maanden zal Karadzic zijn eigen verdediging voeren. Hij wil honderden getuigen oproepen die zijn onschuld moeten onderschrijven. Hij krijgt daarvoor 300 uur in de rechtzaal, net als de aanklagers nodig hadden om zijn schuld te kunnen aantonen. Gisteren verscheen de eerste getuige, een Russische kolonel die beweert dat het bombardement op de markt in Sarajevo in 1995 niet vanuit de Bosnisch Servische stellingen kan zijn uitgevoerd. De granaat zorgde voor een bloedbad dat uiteindelijk de Internationale Gemeenschap tot ingrijpen bewoog.
Fikret Alić weet dat het proces nog lang gaat duren. Na de monoloog van Karadzic is hij naar buiten gelopen om de ene na de andere sigaret op te steken. Hij wil niet meer terug naar binnen. “Dit kan nog 100 jaar duren. Ik heb er genoeg van. Hij blijft ons vernederen. Ik begrijp niet dat een oorlogsmisdadiger zich zo mag gedragen. Ik heb weer kalmeringspillen moeten slikken vandaag. Die had ik vroeger niet nodig.”
Reportage Mostar EO Dit is de Dag
56 Afgespeeld
Vijf maanden inmiddels ben ik terug in Nederland. Ik telde het vandaag. Elke week vragen mensen me wel: hoe lang ben je nu terug? Vijf maanden dus. Zo voelt het niet. Nog steeds zweef ik tussen daar en hier. Dagelijks heimwee. Dagelijkse sevdah. Hoe diep kan een stad snijden in je ziel.
Ik ruimde vandaag ook mijn digitale archief op. En luisterde deze reportage (klik hierboven) terug. De laatste die ik er maakte. De EO zond ‘m uit op Radio 1. Op 12 april 2012. Een dag later reed ik Nederland binnen. Het was een mooi einde. Een begin.
